พื้นฐานเว็บ
Domain
Domain คือชื่อเว็บไซต์ที่คนใช้พิมพ์เข้าเว็บ เช่น google.com เปรียบเหมือนชื่อบ้านที่ช่วยให้คนจำและเข้าถึงได้ง่าย ระบบจะนำชื่อไปแปลงเป็น IP อีกที ทำให้เราไม่ต้องจำตัวเลขยาก ๆ และยังช่วยสร้างความน่าเชื่อถือให้กับเว็บไซต์
Hosting
Hosting คือพื้นที่สำหรับเก็บไฟล์เว็บไซต์ทั้งหมด เช่น รูปภาพ โค้ด และข้อมูลต่าง ๆ เปรียบเหมือนโกดังของเว็บไซต์ เมื่อมีคนเข้าเว็บ ระบบจะดึงข้อมูลจาก Hosting มาแสดง Hosting มีหลายประเภทตามขนาดและความแรง
Server
Server คือเครื่องคอมพิวเตอร์ที่เปิดทำงานตลอดเวลา เพื่อให้บริการเว็บไซต์ เมื่อมีคนเข้าเว็บ Server จะรับคำขอและส่งข้อมูลกลับไปทันที มักตั้งอยู่ในศูนย์ข้อมูลที่มีความเสถียรสูง
Client
Client คืออุปกรณ์ของผู้ใช้งาน เช่น คอมพิวเตอร์หรือมือถือ ที่ใช้เปิด Browser เพื่อเข้าเว็บไซต์ เป็นฝั่งที่ส่งคำขอไปยัง Server และแสดงผลลัพธ์ให้ผู้ใช้เห็น
DNS
DNS เปรียบเหมือนสมุดโทรศัพท์ของอินเทอร์เน็ต ทำหน้าที่แปลงชื่อ Domain ให้เป็น IP Address ที่เครื่องเข้าใจได้ กระบวนการนี้เกิดขึ้นอัตโนมัติทุกครั้งที่เราเข้าเว็บ
HTTP / HTTPS
HTTP คือวิธีการส่งข้อมูลระหว่างเว็บ ส่วน HTTPS เป็นเวอร์ชันที่ปลอดภัยกว่า เพราะมีการเข้ารหัสข้อมูล ทำให้ข้อมูลสำคัญไม่ถูกดักจับได้ง่าย
SSL/TLS
SSL/TLS คือระบบเข้ารหัสข้อมูลที่ทำให้การสื่อสารปลอดภัย เมื่อเว็บมี SSL จะมีสัญลักษณ์กุญแจขึ้นบน Browser ช่วยเพิ่มความน่าเชื่อถือ
Frontend
HTML
HTML คือโครงสร้างหลักของหน้าเว็บ เช่น หัวข้อ ปุ่ม รูปภาพ เปรียบเหมือนโครงบ้านที่กำหนดว่ามีอะไรอยู่ตรงไหน
CSS
CSS ใช้สำหรับตกแต่งเว็บ เช่น สี ขนาด ฟอนต์ และ layout ทำให้เว็บดูสวยงามและเป็นระเบียบ
JavaScript
JavaScript ทำให้เว็บมีการโต้ตอบ เช่น กดปุ่มแล้วมีการเปลี่ยนแปลง หรือโหลดข้อมูลใหม่โดยไม่ต้องรีเฟรช
Responsive Design
คือการออกแบบเว็บให้แสดงผลได้ดีบนทุกอุปกรณ์ เช่น มือถือ แท็บเล็ต และคอมพิวเตอร์ โดยปรับขนาดอัตโนมัติ
Framework
Framework คือเครื่องมือช่วยพัฒนาเว็บให้เร็วขึ้น เช่น React หรือ Vue ที่มีโครงสร้างสำเร็จรูปให้ใช้งาน
DOM
DOM คือโครงสร้างของ HTML ที่ Browser แปลงเป็น object เพื่อให้ JavaScript สามารถเข้ามาแก้ไขหรือควบคุมได้
AJAX
AJAX คือเทคนิคการโหลดข้อมูลจาก Server โดยไม่ต้องรีเฟรชหน้า ทำให้เว็บดูเร็วและลื่นขึ้น
Backend
API
API คือช่องทางให้ระบบต่าง ๆ ติดต่อกัน เช่น แอปมือถือดึงข้อมูลจาก Server ผ่าน API
REST API
REST API คือรูปแบบการออกแบบ API ที่นิยม ใช้งานง่าย และใช้ HTTP เป็นหลักในการสื่อสาร
CRUD
CRUD คือการทำงานพื้นฐานกับข้อมูล ได้แก่ Create, Read, Update และ Delete
Authentication
Authentication คือการยืนยันตัวตน เช่น การล็อกอินด้วย username และ password
Authorization
Authorization คือการกำหนดสิทธิ์ เช่น ใครสามารถเข้าถึงหรือแก้ไขข้อมูลอะไรได้บ้าง
Session / Cookie
Session และ Cookie ใช้เก็บข้อมูลผู้ใช้ เช่น สถานะล็อกอิน เพื่อให้เว็บจำผู้ใช้ได้
Middleware
Middleware คือชั้นกลางที่คอยตรวจสอบหรือจัดการ request ก่อนถึงระบบหลัก เช่น ตรวจ token
Database
Database
Database คือที่เก็บข้อมูล เช่น ข้อมูลผู้ใช้ สินค้า หรือบทความ
SQL
SQL คือภาษาที่ใช้สั่งงานฐานข้อมูล เช่น ดึง เพิ่ม หรือแก้ไขข้อมูล
MySQL / PostgreSQL
เป็นระบบฐานข้อมูลยอดนิยมที่ใช้กันแพร่หลาย มีความเสถียรและรองรับงานขนาดใหญ่
NoSQL
NoSQL คือฐานข้อมูลที่ไม่ใช้โครงสร้างแบบตาราง เช่น MongoDB เหมาะกับข้อมูลที่ยืดหยุ่น
Query
Query คือคำสั่งที่ใช้ดึงหรือแก้ไขข้อมูลจากฐานข้อมูล
Index
Index เปรียบเหมือนสารบัญในหนังสือ ช่วยให้ค้นหาข้อมูลได้เร็วขึ้น
ORM
ORM คือเครื่องมือที่ช่วยให้เขียนโค้ดจัดการฐานข้อมูลในรูปแบบ object แทน SQL ตรง ๆ
DevOps
SSH
SSH คือวิธีเข้าไปควบคุม Server ระยะไกลผ่าน command line อย่างปลอดภัย
FTP / SFTP
ใช้สำหรับอัปโหลดหรือดาวน์โหลดไฟล์ไปยัง Server โดย SFTP จะปลอดภัยกว่า
Docker
Docker คือการแพ็กระบบเป็น container ทำให้สามารถนำไปใช้งานที่ไหนก็ได้เหมือนเดิม
CI/CD
CI/CD คือระบบที่ช่วย build และ deploy โค้ดอัตโนมัติ ทำให้ทำงานได้เร็วและลดความผิดพลาด
Nginx / Apache
เป็นโปรแกรม Web Server ที่ใช้ให้บริการเว็บไซต์และจัดการ request จากผู้ใช้
Load Balancer
Load Balancer คือระบบที่ช่วยกระจายผู้ใช้งานไปหลาย Server ลดการล่ม
Cron Job
Cron Job คือการตั้งเวลาให้ระบบทำงานอัตโนมัติ เช่น ส่งอีเมลทุกวัน
Security
XSS
XSS คือการโจมตีโดยแทรก script ลงในเว็บ เพื่อขโมยข้อมูลผู้ใช้
SQL Injection
คือการโจมตีฐานข้อมูลผ่านช่องโหว่ของการเขียน SQL
CSRF
CSRF คือการหลอกให้ผู้ใช้ทำบางอย่างโดยไม่รู้ตัว เช่น กดลิงก์แล้วไปเปลี่ยนข้อมูล
Hashing
Hashing คือการแปลงข้อมูล เช่น รหัสผ่าน ให้เป็นรูปแบบที่ไม่สามารถย้อนกลับได้
Firewall
Firewall คือระบบที่ช่วยกรองและป้องกันการเข้าถึงที่ไม่ปลอดภัย
Rate Limit
Rate Limit คือการจำกัดจำนวน request เพื่อป้องกันการโจมตีหรือ spam
Performance
Cache
Cache คือการเก็บข้อมูลชั่วคราว เพื่อลดเวลาโหลดและเพิ่มความเร็ว
CDN
CDN คือเครือข่าย Server หลายแห่งทั่วโลก ที่ช่วยให้โหลดเว็บได้เร็วขึ้นจากจุดที่ใกล้ผู้ใช้
Lazy Load
Lazy Load คือการโหลดข้อมูลเฉพาะเมื่อจำเป็น เช่น โหลดรูปเมื่อเลื่อนถึง
Minify
Minify คือการลดขนาดไฟล์โค้ดโดยตัดช่องว่างหรือส่วนที่ไม่จำเป็นออก
Compression
Compression คือการบีบอัดข้อมูลก่อนส่ง เพื่อลดขนาดและเพิ่มความเร็ว
Tools
Git
Git คือระบบควบคุมเวอร์ชันโค้ด ช่วยให้ย้อนกลับหรือทำงานร่วมกันได้
GitHub / GitLab
เป็นแพลตฟอร์มสำหรับเก็บโค้ดออนไลน์ และใช้ทำงานร่วมกันในทีม
VS Code
VS Code คือโปรแกรมเขียนโค้ดยอดนิยม ที่มีเครื่องมือช่วยครบถ้วน
Postman
Postman ใช้สำหรับทดสอบ API เช่น ส่ง request และดูผลลัพธ์
Chrome DevTools
เป็นเครื่องมือใน Browser สำหรับ debug และตรวจสอบหน้าเว็บ
SEO
SEO
SEO คือการปรับแต่งเว็บไซต์ให้ติดอันดับการค้นหาใน Google
Meta Tag
Meta Tag คือข้อมูลในส่วน <head> ของเว็บ เช่น title หรือ description
Keyword
Keyword คือคำที่ผู้ใช้ค้นหาใน Search Engine
Backlink
Backlink คือการที่เว็บอื่นลิงก์มายังเว็บเรา ช่วยเพิ่มความน่าเชื่อถือ
Sitemap
Sitemap คือแผนผังเว็บไซต์ที่ช่วยให้ Search Engine เข้าใจโครงสร้างเว็บ
Hosting Control
cPanel / DirectAdmin
เป็นหน้าเว็บสำหรับจัดการ Hosting เช่น สร้างอีเมลหรืออัปโหลดไฟล์
Addon Domain
Addon Domain คือการเพิ่มหลายโดเมนใน Hosting เดียว
Subdomain
Subdomain คือโดเมนย่อย เช่น blog.example.com
Bandwidth
Bandwidth คือปริมาณข้อมูลที่รับ-ส่งของเว็บไซต์
Uptime
Uptime คือเวลาที่เว็บไซต์ออนไลน์ ยิ่งสูงยิ่งดี
Backup
Backup คือการสำรองข้อมูลไว้เผื่อเกิดปัญหา